Dolmabahçe Sarayı’ndan Anıtkabir’e yolculuğunu anlatan 40 kare

27

 

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, cesur ve unutulmaz önderi Mustafa Kemal Atatürk, yalnızca Türk milletinin Kurtuluş Savaşı’nı başarıyla yöneten komutan olarak değil, aynı zamanda gerçekleştirdiği devrimlerle de dahi bir devlet adamı olarak tarihe geçti. Atatürk, 57 yıl süren yaşamının büyük kısmında, milletinin ve vatanının bağımsızlığı, mutluluğu için yılmadan çalıştı ve girdiği her mücadeleden zaferle çıktı.

Büyük Önder Atatürk, Harp Akademisi’ni 1905’te kurmay yüzbaşı olarak bitirdi.

Mustafa Kemal Atatürk, 1905’te Şam’da 5’inci Ordu’da, 1907’de Makedonya’daki 3’üncü Ordu’da görevlendirildi. Manastır ve Selanik’te görevliyken 1909’da İstanbul’daki 31 Mart Vakası’nı bastıran Hareket Ordusu’nda görev yaptı.

Arnavutluk isyanını bastırma harekatına katılan Atatürk, İtalya’nın 1911’de Trablusgarp’a asker çıkarması üzerine Tobruk’a gönderildi. Tobruk ve Derne’de Türk kuvvetlerini başarıyla yönettikten sonra binbaşı rütbesiyle 1912-1913 yıllarında Balkan Savaşı’na katılan Atatürk, Edirne’yi Bulgaristan’dan geri alan kolorduda görev yaptı.

Çanakkale’de üstün başarı

Sofya’da 1913-1915 yıllarında ataşe olarak bulunan Atatürk, Birinci Dünya Savaşı’nda, 1915’te 19’uncu Tümen Komutanı olarak Çanakkale Savaşı’na katıldı. Mustafa Kemal Atatürk, Gelibolu’da düşman saldırılarını başarıyla durdurdu, “Anafartalar kahramanı” olarak ün kazandı.

Doğu Cephesi’ne 1916’da Kolordu Komutanı olarak atanan Atatürk, generalliğe terfi etti. Rus saldırılarını durduran, Bingöl ve Muş’u düşmandan geri alan Mustafa Kemal Atatürk, 1917’de Filistin ve Suriye’de görevli 7’nci Ordu Komutanlığı’na atandı. Atatürk, aynı yıl Veliaht Vahdettin ile Almanya’ya gitti.

Alman Genel Karargahı ve Alman savaş cephelerinde incelemeler yaptı. 1918’de yeniden görevlendirildiği Suriye cephesinde 7’nci Ordu Komutanıyken, Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İstanbul’a döndü. Ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacını gizli tutarak, Ordu Müfettişliği görevi ile İstanbul’dan ayrıldı.

Tam bağımsızlığa giden ilk adım

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), onun çabalarıyla 23 Nisan 1920’de Ankara’da tarihi görevine başladı. Mustafa Kemal, Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi. Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sevr Antlaşması’nı Türk milletinin kabul etmediğini dünyaya duyurdu.

TBMM açılmadan 17 gün önce, 6 Nisan 1920’de, Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla Anadolu Ajansı (AA) kuruldu.

“Türkiye’nin sesini dünyaya duyurmak” amacıyla kurulan AA, TBMM’nin çıkardığı ilk yasaları duyurdu, Milli Mücadele’nin ve Kurtuluş Savaşı’nın her aşamasına, Cumhuriyet devrimlerine tanıklık etti.

Yunan Ordusu bozguna uğratıldı

İtilaf Devletleri’nin yardımıyla İzmir’i işgal eden Yunan kuvvetlerinin ilerlemesi 1921’de, Birinci ve İkinci İnönü savaşlarıyla durduruldu. 23 Ağustos 1921’de yeniden saldıran Yunan ordusu bozguna uğratılarak, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın yönettiği Türk ordusu, Sakarya Meydan Savaşı’nı zaferle sonuçlandırdı. 22 gün süren bu savaşta Yunan ordusu ağır kayıplara uğratıldı. Bu zafer nedeniyle Mustafa Kemal Atatürk’e, TBMM tarafından “Mareşal” rütbesi ve “Gazi” unvanı verildi.

Türk ordusu, vatanı düşman işgalinden kurtarmak için 26 Ağustos 1922’de karşı saldırıya başladı. Mustafa Kemal Paşa’nın yönettiği 30 Ağustos 1922’deki Başkomutan Meydan Savaşı’nda Türk ordusu, Yunan ordusunun büyük kısmını yok etti. Bozguna uğrayarak kaçan düşman kuvvetlerini izleyen Türk ordusu, 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi. 11 Ekim 1922’de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve İtilaf Devletleri işgal ettikleri Türk topraklarından çekildi.

Cumhuriyetin kurucusu

Kurtuluş Savaşı’nın ardından TBMM tarafından 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edilirken, Mustafa Kemal Atatürk de Cumhurbaşkanı seçildi. 1938’deki ölümüne dek arka arkaya 4 kez cumhurbaşkanı seçilen Atatürk, bu görevi en uzun süre yürüten cumhurbaşkanı oldu.

Mustafa Kemal’e, 24 Kasım 1934’de 2587 sayılı kanunla “Atatürk” soyadı verildi ve bu soyadının başkaları tarafından kullanılması yasaklandı.

Bölgesinde ve dünyada etkin Türkiye

Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkınmasını hızlandırmak amacıyla 1933’te Beş Yıllık Sanayi Planı’nı başlattı. Aynı dönemde dış politikada da önemli adımlar atıldı; Milletler Cemiyeti’ne girilmesi, Balkan Antantı’nın imzalanması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Sadabat Paktı gibi girişimler, Türkiye’nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıkmasına katkıda bulundu.

Atatürk, Hatay’ın anavatana katılması için yoğun diplomatik çaba sarf etti ve onun bu amacı, vefatının ardından 1939’da gerçekleşti.

Yalnızca Türk milletinin Kurtuluş Savaşı’nı başarıyla yöneten bir komutan olarak değil, aynı zamanda gerçekleştirdiği devrimlerle de dahi bir devlet adamı olarak tarihe geçen Mustafa Kemal Atatürk, 57 yıl süren yaşamının büyük kısmında, milletinin ve vatanının bağımsızlığı ve mutluluğu için yılmadan çalıştı ve girdiği her mücadeleden zaferle çıktı.

Cesur ve unutulmaz önder

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, cesur ve unutulmaz önderi Mustafa Kemal Atatürk, 79 yıl önce 10 Kasım 1938’de Dolmabahçe Sarayı’nda saat dokuzu beş geçe hayata gözlerini yumdu.

Atatürk’ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı salonunda özel bir katafalka yerleştirildi. Türk bayrağına sarılı ve başında silah arkadaşlarının nöbet tuttuğu tabut, üç gün süreyle milletin ziyaretine bırakıldı.

20 Kasım’da Ankara’ya nakledilen Atatürk’ün naaşı, 21 Kasım’da törenle Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konuldu. Naaş, 10 Kasım 1953’de düzenlenen devlet töreniyle Etnografya Müzesi’ndeki kabirden alınarak Anıtkabir’e nakledildi.

Anadolu Ajansı, fotoğraf arşivinden derlenen karelerle Mustafa Kemal Atatürk’ün cenazesinin Dolmabahçe Sarayı’ndan Anıtkabir’e yolculuğunu anlattı.

1/40

17 Kasım 1938’de Dolmabahçe’de Atatürk’ün naaşı önünde saygı geçişi yapan kadınlar görülüyor.

2/40

 

3/40

4/40

Atatürk’ün cenazesi, 19 Kasım 1938’de Yavuz Zırhlısı ile İzmit’e götürülürken Türk Hava Kuvvetleri’ne bağlı uçaklar saygı uçuşu yaparken görülüyor.

5/40

Atatürk’ün cenazesi, 20 Kasım 1938’de Atatürk’ün naaşı Ankara İstasyonu’nda özel trenden alınarak Meclis’e götürülmek üzere top arabasına konuldu.

6/40

Atatürk’ün cenazesinin 21 Kasım 1938’de Etnoğrafya Müzesi’ne nakli sırasında kortej Talat Paşa Bulvarı’ndan geçerken görülüyor.

7/40

Atatürk’ün cenazesi, 21 Kasım 1938’de Etnoğrafya Müzesi’ne götürülürken kortej Opera Kavşağı’ndan geçerken görülüyor.

8/40

Atatürk’ün cenazesi, 21 Kasım 1938’de Etnoğrafya Müzesi’ne götürülürken kortej Talat Paşa Bulvarı’ndan geçerken görülüyor.

9/40

Atatürk’ün cenazesi, 20 Kasım 1938’de Atatürk’ün naaşı Ankara İstasyonu’nda özel trenden alınarak Meclis’e götürülmek üzere top arabasına konuldu.

10/40

20 Kasım 1938’de Atatürk’ün Ankara’ya trenle getirilen naaşı top arabasına konularak kortej eşliğinde TBMM’ye götürülürken görülüyor.

11/40

12/40

13/40

İstanbul’dan getirilen Atatürk’ün cenazesi, 21 Kasım 1938’de Meclis önündeki katafalkta görülüyor.

14/40

Atatürk’ün cenazesi, 21 Kasım 1938’de Etnoğrafya Müzesi’nde katafalkta görülüyor.

15/40

Atatürk’ün cenaze korteji, 21 Kasım 1938’de Etnoğrafya Müzesi bahçesinde.

16/40

Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e götürülmek üzere Etnoğrafya Müzesi’ndeki geçici kabrinden 4 Kasım 1953’te çıkarıldı. İşlem sırasında (arkada sağdan sola) Ankara Belediye Başkanı Atıf Benderlioğlu, Başbakan Adnan Menderes, TBMM Başkanı Refik Koraltan, Cumhurbaşkanı Genel Sekreteri Nurullah Tolon ve Ankara Valisi Kemal Aygün de hazır bulundu.

17/40

Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e götürülmek üzere Etnoğrafya Müzesi’ndeki geçici kabrinden 4 Kasım 1953’te çıkarıldı. İşlem sırasında Başbakan Adnan Menderes (ortada), Ankara Valisi Kemal Aygün (sağda) de hazır bulundu.

18/40

Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e götürülmek üzere Etnoğrafya Müzesi’ndeki geçici kabrinden 4 Kasım 1953’te çıkarıldı.

19/40

Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e götürülmek üzere Etnoğrafya Müzesi’ndeki geçici kabrinden 4 Kasım 1953’te çıkarıldı. İşlem sırasında (soldan sağa) Ankara Belediye Başkanı Atıf Benderlioğlu ve Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan da hazır bulundu.

20/40

Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e defnedilmek üzere Etnografya Müzesi’nden çıkarılmadan önce 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü (solda), 10 Kasım 1953’te saygı duruşunda bulunurken görülüyor.

21/40

Atatürk’ün cenazesi, 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli öncesinde katafalkta görülüyor.

22/40

Başbakan Adnan Menderes (sağda), Cumhurbaşkanı Celal Bayar (sağ 2), CHP Genel Başkanı İsmet İnönü (arka sol 2), Meclis Başkanı Refik Koraltan (sol 2), Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan (solda), İçişleri Bakanı Mehmet Ethem (arka sağda), 10 Kasım 1953’te Atatürk’ün naaşının Anıtkabir’e nakli töreninde görülüyor.

23/40

Atatürk’ün cenazesi, 10 Kasım 1953’te düzenlenen Anıtkabir’e nakil töreninde Etnoğrafya Müzesi’nden çıkarılırken görülüyor.

24/40

Atatürk’ün cenazesi, 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında müzeden çıkarılırken görülüyor.

25/40

Atatürk’ün cenazesi 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden çıkarılırken görülüyor.

26/40

Atatürk’ün cenazesinin 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında 136 asteğmenin çektiği top arabası etrafında yer alan 12 general görülüyor.

27/40

Atatürk’ün cenazesinin 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında top arabası etrafında yer alan 12 general görülüyor.

28/40

Atatürk’ün cenazesinin 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında 136 asteğmenin çektiği top arabası görülüyor.

29/40

30/40

Atatürk’ün cenazesinin 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan görülüyor.

31/40

10 Kasım 1953’te Atatürk’ün naaşının Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli töreninde oluşturulan kortej Tandoğan Köprüsü’nden geçerken görülüyor.

32/40

Atatürk’ün cenazesinin 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında 136 asteğmenin çektiği top arabası etrafında yeralan 12 general görülüyor.

33/40

Atatürk’ün cenazesi, 10 Kasım 1953’te düzenlenen Anıtkabir’e nakil töreninde oluşturulan kortej Aslanlı yolda ilerlerken görülüyor.

34/40

Atatürk’ün cenazesi, 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında tabut mozoleye çıkan merdivenlerde hitabet kürsüsünde hazırlanan katafalka konuldu. Cumhurbaşkanı Bayar, konuşma yaparken görülüyor.

35/40

Atatürk’ün cenazesinin 10 Kasım 1953’te düzenlenen Anıtkabir’e nakli töreninde, tabut mozoleye çıkan merdivenlerde hitabet kürsüsünde hazırlanan katafalka konuldu. Cumhurbaşkanı Celal Bayar (arkada mikrofon önünde solda), bir konuşma yaptı.

36/40

10 Kasım 1953’te Atatürk’ün cenazesinin Anıtkabir’e nakil töreni sonrası vatandaşlar Anıtkabir’de saygı duruşunda bulunurken görülüyor.

37/40

Atatürk’ün cenazesi, 10 Kasım 1953’te düzenlenen Anıtkabir’e nakil töreninde oluşturulan kortej Aslanlı yolda ilerlerken görülüyor.

38/40

Atatürk’ün cenazesinin 10 Kasım 1953’te Etnoğrafya Müzesi’nden Anıtkabir’e nakli sırasında tabutu taşıyan top arabası Anıtkabir alanında görülüyor.

39/40

 

40/40